Het juiste moment. Voor elke kaart afzonderlijk.
Qardbox plant je herhalingen met FSRS-6, een methode die voor elke kaart afzonderlijk schat wanneer je haar naar verwachting vergeet. En de volgende datum legt ze dan kort daarvoor, precies in het venster waarin ophalen nog moeite kost en toch lukt.
Waarom vlak voor het vergeten
Herhaal je te vroeg, dan zit de stof er toch nog in, en herhaal je te laat, dan is ze al lang weg. Daartussen ligt een venster van een paar dagen, en juist dat venster raakt FSRS voor jou, kaart voor kaart.
De planner schat daarvoor voortdurend hoe waarschijnlijk het is dat je je een kaart nog herinnert. Die kans daalt met elke dag en ze daalt voor elke kaart met een andere snelheid. Qardbox legt de volgende datum op de dag waarop ze tot 90 procent is gezakt. De afbeelding hieronder laat aan één kaart zien wat daar over vijf herhalingen uit komt.
Daarom groeien je tussenpozen na verloop van tijd helemaal vanzelf. Een kaart die je drie keer zeker wist, komt pas over weken terug, en eentje waarop je telkens weer vastloopt, zie je de volgende ochtend alweer.
elke keer gewetende derde keer vergeten
Berekend met dezelfde formules die ook in de app draaien, en vergeleken met de testgegevens daarvan. De balken tonen één enkele nieuwe kaart over vijf herhalingen. Voorbeeldwaarden, geen verzamelde gebruiksgegevens.
De tussenpozen groeien daarbij niet gelijkmatig, maar telkens met een veelvoud. Wie een kaart vijf keer achter elkaar weet, ziet haar pas na anderhalf jaar weer. Eén keer vergeten bij de derde herhaling werpt haar van 46 dagen terug naar 3, en van daaruit groeit ze opnieuw.
Dat is geen straf, maar het gevolg van dezelfde berekening. Als je een kaart bent vergeten, was je herinnering zwakker dan geschat, en de planner zet de stabiliteit navenant omlaag. Daarna stijgt ze weer sneller dan ze de eerste keer deed.
De stabiliteit is de tussenpoos
De 90 procent is geen afgerond vuistgetal, maar het scharnierpunt van de hele berekening. Vul je in de formule de dag in die overeenkomt met de stabiliteit van een kaart, dan komt er precies 0,9 uit. De stabiliteit van een kaart is dus niets anders dan het aantal dagen tot precies dat punt, en beide begrippen benoemen in wezen hetzelfde met twee verschillende woorden.
Daaruit volgt de eenvoudigste zin die je over deze planner kunt zeggen. De tussenpoos tot de volgende herhaling is de stabiliteit in dagen, afgerond op hele dagen. Staat een kaart op 21, dan zie je haar precies over 21 dagen weer.
Die 90 procent ligt in Qardbox vast en valt niet te verstellen. Een lagere waarde zou je tussenpozen oprekken en je minder herhalingen geven, en daarvoor meer gaten achterlaten. Die afweging neemt de app je volledig uit handen en je hoeft je er nooit mee bezig te houden.
Waar FSRS vandaan komt en wie erachter zit
FSRS staat voor Free Spaced Repetition Scheduler en is een openbaar gepubliceerde, op gegevens gebaseerde methode om herhalingen te plannen, die het zonder vast bakjesschema stelt. Qardbox voert FSRS-6 zelfstandig uit volgens de specificatie. En broncode van de referentie-uitvoering is daarbij niet overgenomen.
Specificatie en referentie-uitvoeringen: Jarrett Ye en anderen, open-spaced-repetition, licenties MIT en Apache 2.0.
Waarop de leerprincipes berusten
Ze berusten op goed onderbouwd geheugenonderzoek: het spacing-effect zegt dat je gespreid moet leren in plaats van in één ruk, en het testing-effect zegt dat je moet ophalen in plaats van simpelweg te herlezen. En wenselijke moeilijkheden betekenen dat een beetje weerstand bij het ophalen je helpt.
Het eerste bewijs daarvoor is oud. Hermann Ebbinghaus mat in 1885 aan zichzelf hoe snel het geleerde weer vervaagde, en Jaap Murre en Joeri Dros hebben zijn proef in 2015 herhaald en bevestigd. Wat Ebbinghaus daarbij vond, is echter de besparing bij het opnieuw leren en niet het aandeel dat je nog weet.
Jaap M. J. Murre en Joeri Dros: Replication and Analysis of Ebbinghaus’ Forgetting Curve. PLOS ONE 10(7), 2015.
Qardbox leidt daar geen belofte uit af. Hoe goed je leert, hangt af van je stof en van je regelmaat. En Qardbox bekommert zich alleen om het tijdstip.
Voor iedereen die het liever precies weet
Er zijn leerprogramma’s die je vertellen dat ze slim plannen en in het midden laten waarop. Hier vind je alles wat je nodig hebt om het na te rekenen. De methode is gepubliceerd, de formule staat op deze pagina en de getallen in de afbeelding hierboven zijn daarmee berekend.
De principes erachter komen niet uit een productidee, maar uit het geheugenonderzoek, en het oudste bewijs ervoor is meer dan honderd jaar oud. Wat Qardbox daaruit afleidt, is uitdrukkelijk geen belofte over het resultaat, want hoe goed je uiteindelijk leert, hangt af van je eigen stof en van je regelmaat.
De begrippen die in de app voorkomen
Deze woorden kom je in de app steeds weer tegen. En elk ervan heeft hier een eigen ankeradres, waar je naar kunt verwijzen.
- Te herhalen
- Een kaart is te herhalen zodra haar geplande herhaaldatum is bereikt. Kaarten die te herhalen zijn, komen als eerste aan de beurt.
- Nieuw
- Kaarten die je nog nooit geleerd hebt. Ze hebben nog geen geplande datum. Zodra je ze voor het eerst beantwoordt, neemt FSRS ze op in de planning.
- Herhaling
- Elke beantwoorde kaart telt als één herhaling. Dat is hetzelfde als één geleerde kaart.
- Stabiliteit
- Het aantal dagen waarna je herinnering aan een kaart tot 90 procent is gezakt. Ze is daarmee tegelijk de tussenpoos tot de volgende herhaling, afgerond op hele dagen. Een nieuwe kaart heeft een stabiliteit van een paar dagen. Hoe vaker je haar goed beantwoordt, hoe langer ze houdt, en vergeet je haar, dan valt ze fors terug. In de balans van de app staat ze onder het woord Houdbaarheid.
- Moeilijkheid
- Hoe zwaar een bepaalde kaart je blijvend valt. Ze verandert langzaam en bepaalt mee hoe sterk de stabiliteit bij goede antwoorden groeit.
- Retentie
- Het aandeel van je antwoorden dat goed was, gemiddeld over telkens zeven dagen. Ongeveer 90 procent is het doel van het algoritme.
- Beheerst
- Een kaart geldt als beheerst wanneer ze zo vast zit dat de volgende datum ongeveer een maand of verder weg ligt en je haar meerdere keren goed hebt beantwoord.
Wanneer Qardbox de planning bijstelt
Vanaf een zekere ervaring vervangt Qardbox de standaardwaarden door die van jou. De eerste mijlpaal ligt bij 512 beoordelingen met een dag ertussen, daarna volgen 1.024, dan 2.048 en vanaf dan steeds de volgende verdubbeling. En de afstanden groeien met opzet: hoe meer gegevens er al zijn, hoe minder één enkele ronde eraan verandert.
Het rekenen gebeurt op je apparaat, en je eigen waarden neemt Qardbox alleen over als ze uiteindelijk beter bij je leergedrag passen dan de beproefde standaardwaarden. En het verloop zie je zelf onder Instellingen, Leren, Gepersonaliseerde leerplanning.
Beoordelingen met een dag ertussen
1.024
Mijlpaal bereikt
Losse kaarten erachter
312
Voorbeeldwaarden. Deze twee getallen staan in de app onder Instellingen, Leren, Gepersonaliseerde leerplanning, Je verloop.
Waarom alleen beoordelingen met een dag ertussen tellen
Trek je dezelfde kaart twee keer op dezelfde dag, dan telt daarvan maar één. Wat je tien minuten later nog weet, zegt namelijk weinig over of je het over twee weken ook nog weet. En voor de planning telt alleen de afstand over dagen heen, omdat zich daar pas toont wat er werkelijk is blijven hangen.